Diş Kırıldı ya da Yerinden Çıktı: İlk Saatte Ne Yapılmalı?

KısacaKalıcı bir diş yerinden çıktıysa dişi kökünden değil taç kısmından tutun, kirliyse birkaç saniye soğuk suyla ya da sütle durulayın ve mümkünse hemen yerine takın. Takamıyorsanız dişi süt ya da serum fizyolojik içinde taşıyın ve vakit kaybetmeden diş hekimine gidin; ilk bir saat çok önemlidir. Süt dişleri yerine takılmaz. Kırılan dişin parçasını bulup suda saklayın. Baş travması belirtisi varsa önce acil servise gidin.

Düşmeler, spor kazaları ve darbeler, özellikle çocuklarda ve gençlerde ön dişlerin kırılmasına ya da yerinden çıkmasına yol açabilir. Bu anlarda panik doğaldır, ama ilk dakikalarda yapılanlar dişin kurtarılma şansını doğrudan etkiler. Bu yazıdaki adımlar Uluslararası Dental Travmatoloji Derneği'nin (IADT) kılavuzlarına dayanır.

Önce: genel durum

Darbe başa aldıysa ve kişide bilinç kaybı, kusma, şiddetli baş ağrısı, sersemlik ya da görme bozukluğu varsa önce acil servise gidin ya da 112'yi arayın. Diş bekleyebilir; baş travması beklemez. Ağızda durmayan kanama, nefes almada güçlük ya da çenede ciddi kırık şüphesi de acil servise gitmeyi gerektirir.

Kalıcı diş yerinden tamamen çıktıysa

Bu durum diş hekimliğinin gerçek acillerinden biridir. Dişin kök yüzeyindeki canlı hücreler, ağız dışında kuru kaldıkça hızla zarar görür.

Dişi bulun ve taç kısmından tutun. Kök kısmına dokunmayın.
Kirliyse kısaca durulayın. Soğuk akan suyla ya da sütle birkaç saniye. Fırçalamayın, ovalamayın, sabun ya da alkol kullanmayın.
Mümkünse hemen yerine takın. Dişi doğru yönde (ön yüzü öne bakacak şekilde) yuvasına yerleştirin. Temiz bir mendil ya da gazlı bezi ısırarak yerinde tutun.
Takamıyorsanız uygun bir sıvıda taşıyın. En kolay bulunan seçenek süttür. Serum fizyolojik de uygundur. Yetişkinler dişi yanak ile diş arası arasında, ağızda tutabilir; küçük çocuklarda yutma riski nedeniyle bu önerilmez. Suda bekletmeyin ve kuru bir mendile sarmayın.
Vakit kaybetmeden diş hekimine gidin. Dişin ağız dışında kuru kaldığı süre 60 dakikayı geçmemelidir; ne kadar erken, o kadar iyi.¹

Yerine takılan diş, hekimde birkaç hafta esnek bir splintle komşu dişlere sabitlenir. Çoğu durumda sonraki dönemde kanal tedavisi gerekir ve diş düzenli olarak izlenir.

Süt dişi yerinden çıktıysa

Süt dişleri yerine takılmaz.³ Yerine takılan bir süt dişi, altında gelişmekte olan kalıcı dişe zarar verebilir. Kanamayı temiz bir gazlı bezle bastırarak durdurun ve çocuğu diş hekimine götürün. Hekim, kalıcı dişin ve çevre dokuların durumunu değerlendirir.

Bir dişin süt dişi mi yoksa kalıcı diş mi olduğundan emin değilseniz (örneğin 6–8 yaş arası), dişi sütte saklayın ve hemen hekime gidin.

Diş kırıldıysa

Kırık parçayı bulun. Parça bazen dişe yeniden yapıştırılabilir. Parçayı su ya da serum fizyolojik içinde saklayın; kurumaması rengini ve bağlanmasını korur.²
Ağzı ılık suyla çalkalayın.
Dudakta ya da yanakta kesik varsa kırık parçanın dokuya girip girmediğine bakılması gerekir.
Aynı gün diş hekimine gidin. Kırık dişin iç kısmına (pulpa) ulaştıysa, ki bunu kırık yüzeyde pembe ya da kanayan bir nokta gösterebilir, erken müdahale pulpayı korumak için önemlidir.

Küçük mine kırıkları acil olmayabilir, ama darbe alan her dişin değerlendirilmesi gerekir. Dış görünüşü sağlam olan bir diş de içten etkilenmiş olabilir.

Diş yerinden oynadı ya da yer değiştirdiyse

Diş içeri gömülmüş, dışarı uzamış ya da öne-arkaya itilmiş olabilir. Dişi kendiniz yerine itmeye çalışmayın; hemen diş hekimine gidin. Doğru konuma getirilmesi ve sabitlenmesi hekimde yapılır.

Darbeden sonraki haftalar

Darbe alan dişler, ilk başta sorunsuz görünse bile sonradan renk değiştirebilir ya da iltihaplanabilir. Bu yüzden hekiminizin önerdiği kontrol randevularına gidin. Dişte koyulaşma, ağrı, şişlik ya da diş etinde akıntı fark ederseniz beklemeden arayın.

Önlem: ağız koruyucu

Temas sporları ve paten, kaykay, bisiklet gibi düşme riski olan etkinliklerde ağız koruyucu kullanmak dişleri darbelerden korur. Kişiye özel hazırlanan koruyucular ağıza daha iyi oturur.

Sık sorulanlar

Diş yerine takıldıktan sonra kurtulur mu?

Bu; dişin ağız dışında ne kadar kaldığına, nasıl saklandığına ve kök gelişiminin durumuna bağlıdır. İlk dakikalarda yerine takılan dişlerin kurtulma şansı en yüksektir.

Dişi hangi sıvıda saklamalıyım?

Süt, serum fizyolojik ya da (yetişkinlerde) ağız içi. Su, uzun süreli saklama için uygun değildir.

Darbe alan diş ağrımıyorsa yine de hekime gitmeli miyim?

Evet. Darbe alan dişlerde sorunlar bazen haftalar ya da aylar sonra ortaya çıkar. İlk muayene ve kontroller bu yüzden önemlidir.

Kaynaklar

Fouad AF ve ark. International Association of Dental Traumatology guidelines for the management of traumatic dental injuries: 2. Avulsion of permanent teeth. Dental Traumatology, 2020.
Bourguignon C ve ark. International Association of Dental Traumatology guidelines for the management of traumatic dental injuries: 1. Fractures and luxations. Dental Traumatology, 2020.
Day PF ve ark. International Association of Dental Traumatology guidelines for the management of traumatic dental injuries: 3. Injuries in the primary dentition. Dental Traumatology, 2020.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayenenin ve hekiminizin önerisinin yerini tutmaz. Metindeki küçük numaralar, bilginin dayandığı kaynağı gösterir. Yayın: 25 Ekim 2026 · Son güncelleme: 25 Ekim 2026

Dt. Deniz Baran Bek

Kolektif'in kurucu hekimi. Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nden onur derecesiyle mezun oldu.