Soğukta dişiniz sızlıyorsa

Soğuk bir bardak su, dondurma ya da kışın soğuk hava. Dişte birkaç saniye süren keskin bir sızı. Diş hassasiyeti çok yaygındır ve çoğu zaman ciddi bir sorunun işareti değildir, ama göz ardı edilmemelidir. Çünkü aynı his, tedavi gerektiren başka sorunlardan da kaynaklanabilir.

Hassasiyet nasıl oluşur?

Dişin taç kısmı sert bir mine tabakasıyla, kökü ise diş eti ve kemikle örtülüdür. Bu katmanların altında dentin bulunur. Dentin, dişin içindeki sinir dokusuna uzanan çok ince kanalcıklar içerir. Dentin açığa çıktığında soğuk, sıcak, tatlı ya da dokunma gibi uyaranlar bu kanalcıklardaki sıvıyı hareket ettirir ve sinir uçları uyarılır. Sonuç, kısa ve keskin bir sızıdır.²

Dentin neden açığa çıkar?

• Diş eti çekilmesi: Kök yüzeyini açığa çıkarır. Kök yüzeyinde mine yoktur.
• Sert ya da yatay fırçalama: Zamanla diş etini ve diş eti çizgisindeki diş yüzeyini aşındırabilir.
• Asitli yiyecek ve içeceklerin sık tüketimi: Asitli içecekler, turunçgiller ve mide asidinin ağza gelmesi (reflü, sık kusma) mineyi yumuşatıp aşındırabilir.
• Diş sıkma ve gıcırdatma: Dişlerde aşınmaya ve diş eti çizgisinde küçük kayıplara yol açabilir.
• Diş taşı temizliği ya da diş eti tedavisi sonrası: Taşın altında kalan kök yüzeyleri açığa çıktığı için geçici hassasiyet olabilir.
• Beyazlatma: Uygulama sırasında ve sonrasında geçici hassasiyet sık görülür.

Evde neler yapabilirsiniz?

• Hassasiyet macunu kullanın. Potasyum nitrat, kalay florür ya da arginin gibi içerikler, sinir uyarımını azaltarak ya da dentin kanalcıklarını kapatarak etki eder. Etkinin ortaya çıkması için genellikle birkaç hafta düzenli kullanım gerekir;¹ birkaç günde sonuç beklemeyin.
• Fırçaladıktan sonra suyla çalkalamayın. Macunu tükürün, yeter.³ Macundaki etken maddelerin ve florürün dişte kalması etkinliği artırır.
• Yumuşak fırça kullanın ve dişleri ileri-geri sert hareketlerle değil, nazik hareketlerle fırçalayın.
• Asitli içecekleri gün boyuna yaymayın. Öğünle birlikte tüketmek, gün boyu yudumlamaktan daha az aşındırıcıdır. Asitli bir şeyden hemen sonra sert fırçalamamak da makuldür; ancak "tam 30 dakika bekleyin" gibi kesin bir sürenin insanda güçlü bir klinik dayanağı yoktur. Fırçalamayı atlamak ise her durumda daha kötüdür.

Hassasiyet başka bir şeyin belirtisi olabilir

Aşağıdaki sorunlar da benzer bir sızıya neden olabilir ve evde geçmez:

• Çürük: Özellikle tatlıyla gelen sızı çürüğe işaret edebilir.
• Çatlak diş: Isırırken ya da ısırmayı bırakırken ani, keskin ağrı.
• Kırılmış ya da sızdıran dolgu.
• Pulpa iltihabı: Uyaran ortadan kalktıktan sonra da devam eden, zonklayan ya da geceleri uyandıran ağrı. Bu durum kanal tedavisi gerektirebilir.

Kısa süren ve uyaranla geçen sızı genellikle dentin hassasiyetidir. Uzun süren, kendiliğinden başlayan ya da tek bir dişte yoğunlaşan ağrı ise muayene gerektirir.

Hekimde neler yapılabilir?

Muayenede önce hassasiyetin nedeni ayırt edilir. Dentin hassasiyetiyse hekim, açığa çıkmış yüzeye florür vernik ya da koruyucu bir tabaka uygulayabilir. Aşınmış bölgeler dolguyla kapatılabilir. Diş eti çekilmesi ileri düzeydeyse diş eti tedavileri gündeme gelebilir. Diş sıkma varsa dişleri aşınmaya karşı korumak için gece plağı önerilebilir; plağın diş sıkmayı tedavi etmediğini, dişi koruduğunu bilmek gerekir.

Sık sorulanlar

Hassasiyet macunu ne kadar sürede etki eder?

Çoğu kişide birkaç hafta düzenli kullanımla azalma görülür. Etki, kullanım bırakıldığında zamanla azalabilir.

Diş hassasiyeti kendiliğinden geçer mi?

Diş taşı temizliği ya da beyazlatma sonrası gelişen hassasiyet genellikle kendiliğinden azalır. Diş eti çekilmesi ya da aşınmaya bağlı hassasiyet ise neden ortadan kalkmadıkça sürebilir.

Beyazlatma hassasiyeti kalıcı mıdır?

Beyazlatmaya bağlı hassasiyet genellikle geçicidir ve uygulama bittikten sonra azalır. Hassasiyeti olan kişilerde beyazlatma öncesinde hekimle konuşmak gerekir.

Kaynaklar

1. Canadian Advisory Board on Dentin Hypersensitivity. Consensus-based recommendations for the diagnosis and management of dentin hypersensitivity. Journal of the Canadian Dental Association, 2003.
2. West NX, Lussi A, Seong J, Hellwig E. Dentin hypersensitivity: pain mechanisms and aetiology of exposed cervical dentin. Clinical Oral Investigations, 2013.
3. NHS. Sensitive teeth. nhs.uk.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayenenin ve hekiminizin önerisinin yerini tutmaz. Metindeki küçük numaralar, bilginin dayandığı kaynağı gösterir. Yayın: 25 Ekim 2026 · Son güncelleme: 25 Ekim 2026

Dt. Deniz Baran Bek

Kolektif'in kurucu hekimi. Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nden onur derecesiyle mezun oldu.